Contactdag


Neuengamme-overlevende Jan van der Liet geeft een lezing. Naast hem: voorzitter Martine Letterie

Contactdag

Ieder jaar houdt de Vriendenkring Neuengamme een contactdag. De eerstvolgende vindt plaats in mei 2018 in Nunspeet. Nadere info en de datum volgen nog.

Verslag Contactdag 2017

Tekst: Erik Dijkstra
(Meer foto's van de Contactdag kunt u vinden op onze Facebook-pagina: https://www.facebook.com/VriendenkringNeuengamme/ )

Voor het eerst was de jaarlijkse Contactdag niet in november, maar tijdens een zonovergoten voorjaarsdag. Dat was voor de meeste donateurs geen beletsel om te komen, want de opkomst was zeer goed en er verschenen meer mensen dan verwacht.

Na de inloop met koffie en wat lekkers opende voorzitter Martine Letterie de dag met een welkomstwoord waarin ze in het bijzonder de twee aanwezige oud-gevangenen Jan van der Liet en Wim Alosery welkom heette. Ook werd het bestuur even kort voorgesteld. Na het welkomstwoord gaf oud-gevangene Jan van der Liet een lezing over zijn ervaringen in Husum, een van de vele buitenkampen van Neuengamme. Het was muisstil in de zaal toen Van der Liet vertelde over de verschrikkingen die zich er hebben afgespeeld. Hij noemde het 'satanische wreedheid'.

De gevangenen waren voor 80 procent Nederlanders en ze werden te werk gesteld aan de bouw van de “Friesenwall”, een nutteloze verdedigingslinie bestaande uit loopgraven en tankgrachten. Tussen de 300 en 500 gevangenen hebben de 'hel van Husum' niet overleefd.

Hierna was het woord aan profesor Ismee Tames van het NIOD. Zij vertelde over de geschiedenis van de Stichting 1940-1945 en over de ervaringen van gevangenschap en transport. Wat betekende het voor mensen dat ze steeds van plek naar plek werden verplaatst, soms dwars door Europa? Het was voor de gevangenen steeds een strijd tussen het verlangen om een kamp te verlaten en de angst voor wat ging komen. Ook zette ze uiteen wat de rol van de Stichting 1940-1945 was en hoe ze van een naar binnen gekeerde organisatie veranderde in een stichting die zich roerde in het politieke debat en naast materiële steun ook veel op persoonlijk valk heeft betekend voor oorlogsslachtoffers.

Tijdens de lunch werd flink bijgepraat, waarna Geertrui van de Brink een lezing gaf over haar grootvader Albert van der Poel, een van de weinige mensen die uit Neuengamme werd vrijgelaten. Hij schreef na de oorlog een verslag over zijn ervaringen. Van de Brink gaf met technische ondersteuning van haar echtgenoot een bijzondere presentatie waarin ze met veel beeldspraak het verhaal van haar grootvader vertelde.

Na deze presentatie was er een muzikaal intermezzo van zangeres Eva-Nicole Leroux en pianist Hidde Smedinga. Als laatste lied werd het bekende “Wir sind die Moorsoldaten” gezongen, dat in de zomer van 1933 door politieke gevangenen is geschreven. Tot slot gaf Frank Krake een lezing over het leven van Joseph Sylvester, bijgenaamd Menthol, over wie hij een boek heeft geschreven. D zwarte marktkoopman Joseph ‘Menthol’ Sylvester kwam in 1925 in Nederland aan, nadat hij vanwege rassenhaat de Verenigde Staten was ontvlucht. Toen hij de Hengelose Roosje Borchert ontmoette maakten de inwoners van het provinciestadje voor het eerste van hun leven kennis met een zwarte man. Kort na de Duitse inval werd Joseph Sylvester opgepakt en zat hij enige tijd gevangen in Kamp Schoorl. Als Saint Luciaan had hij een Brits paspoort, wat hem tot vijandelijke onderdaan maakte. De bezetter verklaarde Sylvester uiteindelijk ongevaarlijk en liet hem verder met rust. Frank Krake wist met zijn presentatie over het bijzondere leven van 'Menthol' de aanwezigen erg te boeien wat ook de nodige ontspanning bracht na de vele indrukwekkende en vaak emotionele verhalen van deze contactdag.

 

 

Omroep Gelderland deed verslag van de contactdag van 2014. U kunt de uitzending hieronder terugzien.