Geschiedenis

Neuengamme is een dorp dichtbij Hamburg in Duitsland. Het zou een onbekend dorp zijn, ware het niet dat daar tijdens de oorlogsjaren 1940 – 1945 een oord van verschrikking was; het concentratiekamp Neuengamme. Dat was één van de grote concentratiekampen in Nazi-Duitsland, een kamp met meer dan tachtig buitenkampen, verspreid over heel Noord-Duitsland.

In dat concentratiekamp Neuengamme hebben veel niet-joodse Nederlanders gevangen gezeten, meer dan in enig ander concentratiekamp in Nazi-Duitsland. Toch is dat concentratiekamp in ons land nauwelijks bekend, bij velen zelfs totaal onbekend. Bij anderen roept de naam Neuengamme herinneringen op, herinneringen aan dood, vernedering en ellende. Ook Neuengamme hoort bij die lange schaduwen van de laatste wereldoorlog.

Veel mensen met herinnering aan vader, moeder, vriend(in), broer of zus die in Neuengamme zijn omgekomen, maar ook nog mensen met een eigen herinnering aan Neuengamme nemen deel aan de activiteiten van de Stichting Vriendenkring Neuengamme. Niet om dat leed te koesteren of om een eigen identiteit daaraan te ontlenen, maar om ervaringen te delen, informatie uit te wisselen, de nagedachtenis aan de omgekomenen levend te houden, en om bekendheid te geven aan de gebeurtenissen in Neuengamme en de nasleep ervan.

Algemeen
Concentratiekamp Neuengamme ligt ongeveer 20 km oostelijk van de stad Hamburg. Neuengamme was in de tweede wereldoorlog met meer dan 80 buitenkampen het centrale concentratiekamp van Noord-Duitsland. In 1938 was Neuengamme nog een dependance van het concentratiekamp Sachenhausen, ingericht om de gevangenen in de steenfabriek van de SS uit te buiten. Sinds 1940 is Neuengamme als zelfstandig concentratiekamp verder gegaan. Het begin van de oorlog heeft de oorspronkelijke opzet teniet gedaan. In de loop van de oorlog deporteerde de Gestapo tienduizenden mensen uit heel Europa als concentratiekamp gevangenen naar Neuengamme. Van de ongeveer 106.000 gevangen die naar Neuengamme zijn gevoerd, zijn ongeveer 55.000 gevangenen in Neuengamme omgekomen.

Neuengamme en de buitenkampen

Bronnen
Brochure "Overlevensstrijd, gevangenen onder de SS heerschappij. Het concentratiekamp Neuengamme 1938-1945" bij de permanente tentoonstelling van de concentratiekamp gedenkplaats Neuengamme.
Deel 16, "Concentratiekamp Neuengamme 1938-1945", van "Hamburg Portret" van het Museum van de Hamburgse geschiedenis.

 

www.vriendenkringneuengamme.nl